NIEUW: Deuforia Slaaptraject — introductieprijs €199 i.p.v. €499
Persoonlijke begeleiding naar diepere slaap, meer herstel & energie. Ontdek het traject hier.
NIEUW: Deuforia Slaaptraject — introductieprijs €199 i.p.v. €499
Persoonlijke begeleiding naar diepere slaap, meer herstel & energie. Ontdek het traject hier.
Je hebt iets bereikt waar je lang naartoe hebt gewerkt. Je rondt een opleiding af, krijgt een compliment, zet een mooie stap in je werk of behaalt een doel waar je trots op mag zijn. Heel even voelt het fijn. Maar al snel verschuift je aandacht naar wat er nog beter kan. Wat je de volgende keer wilt bereiken. Of wat je eigenlijk nog had moeten doen.
Herkenbaar?
Misschien ben je iemand die veel van zichzelf vraagt. Die graag vooruit wil, zichzelf blijft ontwikkelen en niet snel genoegen neemt met iets wat goed genoeg is. Dat kan je ver brengen. Tegelijkertijd kan het behoorlijk vermoeiend zijn als je nooit echt het gevoel hebt dat je er bent. Want wanneer is het eigenlijk genoeg?
Als je regelmatig denkt waarom ben ik nooit tevreden met mezelf?, ben je zeker niet de enige. En het betekent niet automatisch dat je ondankbaar bent, te hoge eisen stelt of niet kunt genieten. Er kunnen verschillende psychologische processen meespelen die ervoor zorgen dat je aandacht steeds uitgaat naar wat er nog ontbreekt.
Soms zit het probleem niet in wat je bereikt, maar in de manier waarop je naar jezelf en je leven kijkt.
Stel dat je een drukke dag hebt gehad. Je hebt gewerkt, afspraken nagekomen en dingen gedaan die belangrijk voor je zijn. Toch ga je aan het einde van de dag vooral na wat je niet hebt afgekregen. Of je vergelijkt jezelf met iemand die in jouw ogen verder is. De dingen die goed gingen, verdwijnen naar de achtergrond. Je hoofd lijkt steeds op zoek naar het volgende verbeterpunt.
Dat kan te maken hebben met perfectionisme, de behoefte aan bevestiging, sociale vergelijking of de overtuiging dat je pas tevreden mag zijn als je aan bepaalde voorwaarden voldoet. Misschien herken je gedachten als: Als ik dit eenmaal heb bereikt, dan kan ik ontspannen. Of: Als ik nog wat verder ben, voel ik me vast beter.
Het lastige is dat die grens steeds kan verschuiven. Je bereikt je doel, maar in plaats van rust ontstaat er alweer een nieuw doel. Daardoor blijf je hard werken, terwijl het gevoel van voldoening achterblijft.
Een interessant begrip uit de positieve psychologie en de gelukswetenschap is de hedonische adaptatie. Dat betekent dat mensen zich vaak aanpassen aan veranderingen in hun leven. Iets wat eerst nieuw, bijzonder of heel fijn voelde, wordt na verloop van tijd vertrouwder.
Denk maar eens aan iets waar je vroeger naar uitkeek. Misschien was het behalen van je diploma, een nieuwe baan, een fijne relatie of eindelijk een bepaald doel bereiken. Waarschijnlijk gaf dat je een goed gevoel. Maar na een tijdje werd die nieuwe situatie onderdeel van je dagelijks leven.
Dat is op zichzelf heel normaal. Ons brein richt zich niet alleen op wat prettig is, maar ook op wat nieuw, opvallend of anders is. Daardoor kan het positieve na verloop van tijd minder opvallen, terwijl problemen en nieuwe uitdagingen juist veel aandacht blijven krijgen.
Zo kun je steeds bezig zijn met de volgende stap, zonder echt stil te staan bij de stap die je al hebt gezet.
Dat betekent niet dat je geen doelen meer mag hebben. Ambitie kan juist heel waardevol zijn. Het helpt alleen om niet al je geluk afhankelijk te maken van wat je nog wilt bereiken.
We vergelijken onszelf voortdurend met onze omgeving. Dat gebeurt vaak automatisch. We kijken naar wat anderen doen, hoe ze eruitzien, wat ze bereiken en hoe hun leven eruit lijkt te zien.
Sociale media kunnen dat versterken. Je ziet iemands mooie reis, succesvolle onderneming, sportieve prestaties of fijne relatie. Wat je meestal niet ziet, is het hele verhaal erachter. De twijfels, tegenslagen, gewone dagen en momenten waarop het allemaal even niet lukt.
Toch kan het voelen alsof anderen verder zijn dan jij.
Misschien ben je best tevreden met je eigen leven, totdat je ziet wat iemand anders heeft bereikt. Ineens voelt jouw vooruitgang minder bijzonder. Je gaat twijfelen aan keuzes waar je eerder achter stond of krijgt het gevoel dat je meer uit jezelf moet halen.
Het gevolg? Je meet jezelf aan een maatstaf die steeds verandert. Probeer daarom eens op te merken wanneer je ontevredenheid ontstaat. Voelde je je daarvoor eigenlijk goed, maar begon je na het zien van iets op sociale media ineens aan jezelf te twijfelen? Dan is dat waardevolle informatie.
Je hoeft niet minder ambitieus te worden. Je mag wel kritischer kijken naar de maatstaven waarmee je jezelf beoordeelt.
Perfectionisme wordt vaak gezien als iets positiefs. Je bent nauwkeurig, gedreven en wilt graag goed werk leveren. Daar is niets mis mee. Het wordt vooral lastig wanneer je eigenwaarde afhankelijk wordt van hoe goed je presteert. Dan is iets goed doen niet meer voldoende. Het moet perfect. En zelfs als het goed gaat, zie je vooral wat beter had gekund.
Misschien herken je het wel: je blijft langer aan een taak werken dan nodig is, vindt het moeilijk om fouten te maken of bent achteraf vooral bezig met wat je anders had moeten doen. Een compliment aannemen kan lastig zijn, omdat je zelf nog allerlei verbeterpunten ziet.
Bij perfectionisme kan de lat bovendien steeds hoger komen te liggen. Wat gisteren voldoende was, voelt vandaag alweer als de ondergrens. Je kunt jezelf daardoor jarenlang blijven verbeteren zonder ooit het gevoel te krijgen dat je goed genoeg bent.
Een vraag die kan helpen, is: zou ik dit ook van iemand anders verwachten? Als een vriend(in) dezelfde inspanning had geleverd, zou je dan ook vinden dat het niet goed genoeg was? Of zou je juist zien hoeveel moeite diegene heeft gedaan?
We zijn vaak een stuk milder voor anderen dan voor onszelf. Jezelf diezelfde ruimte geven is geen excuus om niets meer te doen. Het is een manier om met meer realisme en mildheid naar jezelf te kijken.
Niet iedereen heeft van jongs af aan geleerd dat je waardevol bent, los van wat je doet of bereikt. Soms krijg je vooral waardering wanneer je goede resultaten behaalt, behulpzaam bent, hard werkt of aan verwachtingen voldoet.
Zonder dat je het bewust besluit, kun je gaan geloven dat je steeds iets moet bewijzen. Aan anderen, maar misschien vooral aan jezelf.
Je werkt hard, legt de lat hoog en probeert alles goed te doen. Dat kan je veel brengen, maar het kan ook betekenen dat rust ongemakkelijk voelt. Alsof je eerst productief moet zijn voordat je mag ontspannen. Of alsof je pas trots op jezelf mag zijn wanneer je iets bijzonders hebt gepresteerd.
Dan wordt tevreden zijn met jezelf ingewikkeld. Want zodra je niets bereikt, lijkt er ook minder reden om jezelf waardering te geven.
Maar je hoeft niet iedere dag iets indrukwekkends te doen om een waardevolle dag te hebben. Je hoeft niet altijd productief te zijn om rust te verdienen. En je hoeft niet eerst een betere versie van jezelf te worden voordat je jezelf met respect mag behandelen.
Je waarde als mens is niet hetzelfde als je prestaties.
Dat klinkt misschien vanzelfsprekend, maar het kan tijd kosten om dit ook echt zo te voelen.
Ons brein heeft van nature de neiging om aandacht te besteden aan mogelijke problemen en bedreigingen. Dat is nuttig: het helpt ons risico’s herkennen en ons voorbereiden. Maar wanneer je aandacht vooral gericht is op wat ontbreekt, kan het moeilijk worden om tevredenheid te ervaren. Je ziet de fout in plaats van wat goed ging. Het doel dat nog niet is bereikt in plaats van de vooruitgang die je hebt geboekt. De dingen die je anders had willen doen in plaats van de keuzes waar je wel achter staat.
Je kunt dan het gevoel krijgen dat er altijd iets mis is, terwijl er tegelijkertijd veel dingen goed gaan.
Hier kan de positieve psychologie iets waardevols bieden. Dit vakgebied onderzoekt onder andere hoe mensen welbevinden, betekenis, sterke kanten en positieve emoties kunnen ervaren. Het gaat niet om altijd vrolijk zijn of problemen negeren. Het gaat er juist om dat we óók leren zien wat goed gaat, wat waardevol is en waar we voldoening uit halen.
Dat vraagt soms om bewust je aandacht te verleggen. Niet om jezelf wijs te maken dat alles geweldig is, maar om een vollediger beeld van je leven te krijgen.
Tevreden zijn betekent niet dat je geen dromen meer hebt, nooit meer twijfelt of alles maar prima vindt zoals het is. Je kunt ergens dankbaar voor zijn én iets anders willen. Je kunt trots zijn op je vooruitgang én nog doelen hebben.
Het gaat er vooral om dat je onderweg niet voortdurend het gevoel hebt dat je tekortschiet.
Een paar kleine veranderingen kunnen helpen om dat patroon te doorbreken.
1. Sta stil bij wat je al hebt gedaan. Aan het einde van de dag zijn we vaak geneigd om ons lijstje met onafgemaakte taken te bekijken. Draai het eens om. Wat heb je vandaag gedaan dat belangrijk was? Waar heb je moeite voor gedaan? Wat ging er beter dan je had verwacht? Het hoeft niets groots te zijn. Juist kleine dingen tellen mee.
2. Merk op wanneer je denkt dat iets pas later goed genoeg is. Denk je dat je pas rust verdient na een afgeronde taak? Dat je pas tevreden mag zijn als je een bepaald doel hebt bereikt? Probeer die gedachte te herkennen als een gedachte, niet als een regel waar je je aan moet houden. Vraag jezelf af of je echt moet wachten met genieten tot alles af is.
3. Onderzoek je eigen maatstaven. Vergelijk je jezelf met iemand anders, stel jezelf dan eens de vraag: wil ik dit zelf eigenlijk ook, of voelt het vooral alsof ik dit zou moeten willen? Niet elk doel dat je nastreeft, hoeft bij jou te passen. Soms raak je ontevreden omdat je probeert te voldoen aan verwachtingen die je nooit bewust hebt gekozen.
4. Oefen met zelfcompassie. Zelfcompassie betekent dat je jezelf met begrip benadert wanneer iets moeilijk gaat, in plaats van jezelf direct te bekritiseren. Je hoeft niet alles goed te doen om vriendelijk voor jezelf te mogen zijn. Probeer eens op te merken hoe je tegen jezelf praat en of je diezelfde woorden ook tegen iemand zou zeggen om wie je geeft.
5. Maak ruimte voor dingen die niet nuttig hoeven te zijn. Niet alles hoeft bij te dragen aan persoonlijke groei, gezondheid, werk of een toekomstig doel. Soms is iets fijn omdat je ervan geniet. Een wandeling zonder prestatiedoel, een gesprek, een boek lezen of gewoon even niets doen. Je hoeft niet van ieder moment iets te maken.
Je hoeft dit niet allemaal tegelijk te veranderen. Kies één ding dat bij je past en kijk eens wat het je brengt.
Neem aan het einde van de dag twee minuten voor jezelf. Pak eventueel een notitieboekje en beantwoord deze drie vragen:
Je hoeft geen spectaculaire antwoorden te bedenken. Misschien ben je trots omdat je een lastig gesprek bent aangegaan, goed voor jezelf hebt gezorgd of iets hebt geprobeerd dat je spannend vond.
Het doel is niet om jezelf te dwingen positief te denken. Het gaat erom dat je aandacht niet alleen uitgaat naar wat nog beter kan.
Misschien denk je nu: maar ik wil mezelf toch blijven ontwikkelen? Ik wil toch vooruit? Natuurlijk. Tevreden zijn en ambitie hebben sluiten elkaar niet uit. Je kunt doelen nastreven vanuit nieuwsgierigheid, plezier of persoonlijke betekenis. Je kunt iets willen leren omdat je het interessant vindt. Of ergens hard voor werken omdat het echt bij je past. Dat voelt anders dan voortdurend proberen te bewijzen dat je goed genoeg bent.
De vraag is dus niet alleen wat je wilt bereiken, maar ook waarom. Geeft het doel je energie en betekenis? Of hoop je vooral dat je je daarna eindelijk goed genoeg zult voelen? Want als je steeds wacht op het volgende succes voordat je tevreden mag zijn, kan het zomaar gebeuren dat je onderweg vergeet te leven. En misschien hoef je niet minder te willen. Misschien mag je vooral leren om ook te waarderen waar je nu al staat.
Als je vaak denkt dat je nooit tevreden bent, hoeft dat niet te betekenen dat er iets mis is met jou. Het kan een patroon zijn dat je in de loop van de tijd hebt ontwikkeld. Een patroon waarin je vooral kijkt naar wat beter kan, jezelf vergelijkt met anderen of je eigenwaarde koppelt aan wat je bereikt.
En patronen kun je leren herkennen en veranderen. Je hoeft niet iedere dag tevreden wakker te worden. Je hoeft ook niet te stoppen met dromen, groeien of doelen stellen. Maar je mag wel leren om je leven niet steeds uit te stellen tot het moment waarop alles eindelijk goed genoeg is. Misschien begint het daar: niet bij nóg meer doen, maar bij iets vaker stilstaan bij wat er al is. Niet omdat alles perfect is. Maar omdat jouw leven ook nu al waardevolle momenten bevat. En die hoef je niet pas achteraf te waarderen.
Dat kan verschillende oorzaken hebben, zoals perfectionisme, sociale vergelijking, hoge verwachtingen of de overtuiging dat je eerst iets moet bereiken om trots op jezelf te mogen zijn. Vaak spelen meerdere factoren tegelijk een rol.
Begin met herkennen wanneer je vooral focust op wat beter kan. Sta bewust stil bij kleine successen, onderzoek of je verwachtingen realistisch zijn en oefen met een mildere manier van naar jezelf kijken. Verwacht niet dat dit van de ene op de andere dag verandert.
Nee. Ambitie en persoonlijke ontwikkeling kunnen juist bijdragen aan voldoening. Het wordt vooral lastig wanneer je nooit kunt genieten van wat je bereikt of wanneer je eigenwaarde volledig afhangt van je prestaties.
Bij perfectionisme kan de lat steeds hoger komen te liggen. Daardoor voelt iets wat goed gaat al snel niet goed genoeg. Je aandacht blijft dan gericht op fouten en verbeterpunten, waardoor het moeilijker wordt om voldoening te ervaren.
Positieve psychologie onderzoekt onder andere wat bijdraagt aan welbevinden, betekenis en positieve emoties. Bewust aandacht besteden aan wat goed gaat, je sterke kanten herkennen en investeren in waardevolle relaties kunnen helpen om een vollediger beeld van je leven te ervaren.
Blijf je vastlopen in zelfkritiek, prestatiedruk of het gevoel dat je nooit goed genoeg bent? Dan kan het waardevol zijn om daar samen met een passende professional naar te kijken. Je hoeft niet te wachten tot het echt niet meer gaat om hulp te zoeken.
Misschien herken je veel van wat je in deze blog hebt gelezen. Dat je veel van jezelf vraagt, moeilijk tevreden bent met wat je bereikt of steeds het gevoel hebt dat je nog iets beter moet doen.
Je hoeft daar niet alleen mee te blijven worstelen.
In mijn 1-op-1-trajecten begeleid ik je bij het ontwikkelen van meer mentale veerkracht, het doorbreken van patronen die je in de weg zitten en het maken van keuzes die beter bij jou passen. We kijken niet alleen naar waar je tegenaan loopt, maar ook naar wat jij nodig hebt om je beter te voelen en op een manier te leven die bij je past.
Niet door nog meer van jezelf te moeten, maar door jezelf beter te leren begrijpen. Benieuwd wat ik voor jou kan betekenen? Je bent van harte welkom om een gratis kennismakingsgesprek in te plannen. Dan kijken we samen naar jouw situatie en of mijn begeleiding bij je past.
Lieve en positieve groet,
Maxime van Deuveren
Deuforia – gezondheidspsychologie voor menselijk floreren 
